SIEĆ MIĘDZYNARODOWYCH RZECZOZNAWCÓW i EKSPERTÓW

Blog

Rzeczoznawcy i eksperci pomogą! Wycena i likwidacja szkód samochodowych. Stowarzyszenie Międzynarodowych Rzeczoznawców Techniki Samochodowej zrzesza certyfikowanych, niezależnych rzeczoznawców, którzy zapewniają szybką i skuteczną likwidację szkód komunikacyjnych oraz realne, pełne odszkodowanie po wypadku drogowym w Niemczech, Holandii, Polsce i na terenie UE. Specjalizujemy się w profesjonalnej wycenie szkód powypadkowych, które przyspieszają wypłatę odszkodowania i chronią poszkodowanego przed jego zaniżeniem. Nasze wielojęzyczne ekspertyzy są obiektywne, uznawane przez ubezpieczycieli i stanowią klucz do szybkiego rozliczenia szkod.

 

Trzeba je wykryć i udokumentować

Wypadki drogowe to poważny problem, szczególnie dla polskich kierowców za granicą. Według danych Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, Niemcy są najczęstszym miejscem takich zdarzeń. Zrozumienie, jak postępować w przypadku kolizji, jest kluczowe.

Ważne jest, abyśmy zdawali sobie sprawę, że uszkodzenia widoczne na karoserii mogą nie obejmować wszystkich skutków wypadku. Wiele z nich może być ukrytych, co czyni ich wykrycie i dokumentację niezbędnym krokiem. Zgodnie z prawem niemieckim, w takich sytuacjach stosuje się przepisy dotyczące odtworzenia stanu sprzed zdarzenia.

W tej sekcji omówimy, jak prawidłowo zgłosić roszczenie i jakie działania podjąć, aby zabezpieczyć swoje interesy. Wspólnie przeanalizujemy kluczowe aspekty, które mogą pomóc w skutecznym dochodzeniu roszczeń.

Kluczowe informacje

  • Niemcy to najczęstsze miejsce wypadków polskich kierowców.
  • Uszkodzenia mogą być ukryte i wymagać szczegółowej dokumentacji.
  • Prawo niemieckie reguluje postępowanie w przypadku kolizji.
  • Odtworzenie stanu sprzed wypadku jest kluczowe dla roszczeń.
  • Właściwe działania mogą pomóc w zabezpieczeniu interesów kierowcy.

Ukryte szkody też są szkodą. § 249 BGB

Wypadki drogowe mogą prowadzić do różnych rodzajów uszkodzeń, które nie zawsze są widoczne na pierwszy rzut oka. Odpowiedzialność sprawcy szkody wynika z § 823 niemieckiego Kodeksu Cywilnego, a zasady dotyczące przywrócenia stanu sprzed wypadku określa § 249 BGB.

Na mocy tego przepisu, obowiązek odtworzenia stanu sprzed zdarzenia jest kluczowy. W przypadku, gdy naturalna restytucja nie jest możliwa, §§ 250 i 251 BGB regulują kwestie finansowe, które pozwalają na rekompensatę. Warto zauważyć, że wypadki drogowe w Niemczech podlegają niemieckiemu prawu materialnemu, co oznacza, że wszystkie roszczenia są rozpatrywane według tych zasad.

Na podstawie publikacji Lecturio z 19 lutego 2024 roku, należy pamiętać, że przepisy te nie stanowią samodzielnej podstawy roszczenia. Właściwe zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla skutecznego dochodzenia swoich praw po wypadku.

Jak wykryć ukryte uszkodzenia pojazdu po wypadku

Nie wszystkie uszkodzenia po wypadku są widoczne na pierwszy rzut oka, co może prowadzić do problemów w przyszłości. Wiele osób może zlekceważyć potrzebę dokładnych oględzin, myśląc, że wystarczy ocena zewnętrzna. Jednak sama ocena zderzaka, maski lub drzwi nie wyklucza uszkodzeń elementów niewidocznych podczas podstawowych oględzin.

Diagnostyka powinna obejmować geometrię, elementy nośne, układ jezdny, systemy bezpieczeństwa oraz elektronikę pojazdu. To właśnie te obszary mogą kryć ukryte problemy, które mogą być kosztowne w naprawie.

Niemiecki rzeczoznawca wycenia koszty naprawy według niemieckich stawek, które regularnie są wyższe niż stawki polskie. Niemieccy ubezpieczyciele często akceptują prywatne opinie biegłych, co wzmacnia znaczenie badania wykonanego przed naprawą.

W przypadku całkowitej szkody, techniczny brak możliwości przywrócenia pojazdu może uzasadniać rekompensatę pieniężną na podstawie odpowiednich przepisów.

A detailed close-up scene of a mechanic examining a damaged vehicle in a workshop after an accident. In the foreground, a focused mechanic in professional attire inspects the side of a crumpled car, using a flashlight to reveal hidden damage. The car’s paint is scratched, with visibly bent metal near the door frame. In the middle, tools are scattered on a workbench, and diagnostic equipment displays information about the vehicle's condition. In the background, soft overhead lighting casts a warm glow, enhancing the atmosphere of diligence and expertise. The overall mood is serious yet hopeful, emphasizing the meticulous process of uncovering and documenting concealed vehicle damage.

Rodzaj badania Zakres Koszt (EUR)
Oględziny zewnętrzne Sprawdzenie widocznych uszkodzeń 150
Diagnostyka techniczna Geometria, układ jezdny 300
Ocena biegłego Opinie i wycena napraw 500

Jak udokumentować szkodę, zanim rozpoczniemy naprawę

Dokumentacja uszkodzeń pojazdu przed rozpoczęciem naprawy jest kluczowa. Dzięki niej możemy zabezpieczyć swoje interesy oraz uzyskać odpowiednie odszkodowanie. Warto zwrócić uwagę na kilka istotnych elementów, które powinny być uwzględnione w procesie dokumentacji.

Zdjęcia, protokół oględzin i zachowanie uszkodzonych części

Przed naprawą wykonajmy zdjęcia całego pojazdu oraz zbliżenia uszkodzeń. Ważne jest, aby dokumentować oznaczenia części oraz miejsce zdarzenia. Protokół oględzin powinien obejmować również uszkodzenia niewidoczne, jeśli ich wystąpienie potwierdza diagnostyka lub opinia rzeczoznawcy.

Zachowanie uszkodzonych części może być korzystne. Elementy te mogą potwierdzić zakres szkody oraz związek z konkretnym wypadkiem.

Opinia niemieckiego rzeczoznawcy jako podstawa wyceny

Opinia biegłego jest kluczowym dokumentem. Zawiera opis uszkodzeń, technologię naprawy, czas naprawy oraz przewidywane koszty. Koszt sporządzenia opinii przez rzeczoznawcę może być objęty roszczeniem odszkodowawczym. Niemiecki kosztorys często uwzględnia wyższe stawki naprawy, co może być korzystne dla poszkodowanego.

Element dokumentacji Opis Znaczenie
Zdjęcia Fotografie całego pojazdu i uszkodzeń Potwierdzenie stanu przed naprawą
Protokół oględzin Dokumentacja uszkodzeń i miejsca zdarzenia Podstawa do roszczenia
Opinia rzeczoznawcy Wycena naprawy i technologia Kluczowy dokument w procesie

Jakie koszty możemy objąć roszczeniem z § 249 BGB

W przypadku wypadków drogowych, kluczowe jest zrozumienie, jakie koszty możemy uwzględnić w roszczeniu. Obejmuje to zarówno faktyczne wydatki na naprawę, jak i koszty związane z holowaniem czy pojazdem zastępczym. Wiedza na ten temat pozwala nam na skuteczne dochodzenie naszych praw.

Warto zauważyć, że faktyczne koszty naprawy muszą być odpowiednio udokumentowane. Z kolei kosztorys daje możliwość dochodzenia kwoty, nawet bez wcześniejszego wykonania naprawy. Dodatkowo, zwrot VAT, zgodnie z art. 249 ust. 2, przysługuje tylko po wykazaniu jego faktycznej zapłaty.

W przypadku całkowitej szkody, odszkodowanie obejmuje wartość pojazdu sprzed wypadku, pomniejszoną o wartość wraku. Niemieckie orzecznictwo pozwala na 30-procentową różnicę między wartością pojazdu a kosztami naprawy, co jest istotne w kontekście Affektionsinteresse.

Przy kosztach holowania do Polski, mogą one zostać zakwestionowane, jeśli przewyższają uzasadnione koszty naprawy w Niemczech. Koszt pojazdu zastępczego może wynosić od 23 do 175 EUR dziennie, w zależności od klasy pojazdu.

Nie zapominajmy również o kosztach opinii rzeczoznawcy oraz innych wydatkach związanych z wypadkiem, które mogą być uwzględnione w roszczeniu.

A conceptual illustration depicting the theme of "Koszty roszczenia z § 249 BGB". In the foreground, a confident business professional in a tailored suit reviews a stack of legal documents and invoices, highlighting costs related to damage claims. The middle ground features a large scale with money and legal symbols, symbolizing the balance of justice and financial responsibility. The background showcases an office environment with shelves of law books and soft natural lighting streaming through a window, creating a sense of clarity and professionalism. The atmosphere is serious yet optimistic, focusing on the importance of documenting and understanding financial claims in legal matters. The composition should be clean, with a focus on the central figures and elements, avoiding distractions.

Rodzaj kosztu Opis Przykładowy koszt (EUR)
Faktyczne koszty naprawy Udokumentowane wydatki na naprawy Od 500
Kosztorys naprawy Wycena kosztów bez naprawy Od 300
Koszt pojazdu zastępczego Wynajem pojazdu na czas naprawy Od 23 do 175 dziennie
Koszt opinii rzeczoznawcy Wycena i analiza szkód Od 200
Koszt holowania Transport pojazdu do miejsca naprawy Od 100

Jak dochodzić pełnego odszkodowania od niemieckiego ubezpieczyciela

Zrozumienie procedur zgłaszania roszczeń po wypadku drogowym jest niezbędne dla uzyskania pełnego odszkodowania. Na podstawie § 115 ust. 1 pkt 1 VVG, poszkodowany ma prawo dochodzić roszczeń bezpośrednio od niemieckiego ubezpieczyciela. Możemy zgłosić roszczenie zarówno do ubezpieczyciela, jak i do jego polskiego reprezentanta.

Polski reprezentant ma trzy miesiące na rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie. W praktyce, niemiecki ubezpieczyciel powinien odpowiedzieć w ciągu sześciu tygodni. To ważne, aby być świadomym tych terminów, aby nie przegapić możliwości uzyskania odszkodowania.

Warto przygotować odpowiednie dokumenty, które pomogą uzasadnić wysokość roszczenia. Należą do nich: opinia rzeczoznawcy, kosztorys, faktury, zdjęcia, protokół policji oraz rachunki za holowanie. Te materiały mogą znacząco wzmocnić nasze roszczenie.

Na podstawie art. 11 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1215/2012, możemy również dochodzić roszczeń przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania poszkodowanego. Warto pamiętać, że przy wartości sporu 5000 EUR, opłata sądowa w Niemczech wynosi około 438 EUR.

Jakich błędów unikać przy zgłaszaniu ukrytych szkód

Dobre przygotowanie przed rozpoczęciem naprawy to podstawa skutecznego dochodzenia roszczeń. Wiele osób może nie zdawać sobie sprawy, że rozpoczęcie naprawy przed wykonaniem pełnej dokumentacji może utrudnić wykazanie pierwotnego zakresu uszkodzeń. Nie należy lekceważyć znaczenia zdjęć i protokołów oględzin.

Warto również pamiętać, że akceptowanie zaniżonej wyceny bez sprawdzenia opinii rzeczoznawcy może prowadzić do strat finansowych. Polscy reprezentanci niemieckich ubezpieczycieli często przyznają około dwóch trzecich kwoty wynikającej z opinii biegłego. To powinno skłonić nas do dokładnej analizy każdej decyzji.

Przypominamy, że zasada równości broni, czyli Waffengleichheit, pozwala na korzystanie z pomocy adwokata na każdym etapie sporu z ubezpieczycielem. Niemiecki ubezpieczyciel często akceptuje prywatną opinię rzeczoznawcy, szczególnie gdy dokumentacja nie wskazuje na próbę wyłudzenia.

Wniosek

Po kolizji w Niemczech warto prowadzić sprawę według lokalnych przepisów. § 823 BGB określa podstawę odpowiedzialności, a § 249 BGB wskazuje cel: przywrócenie stanu sprzed zdarzenia. Dotyczy to również usterek, które ujawnią się dopiero podczas dokładnej kontroli pojazdu.

Najpierw zlećmy pełną diagnostykę, wykonajmy zdjęcia, zachowajmy wymienione części i poprośmy niemieckiego rzeczoznawcę o opinię. VAT możemy odzyskać po przedstawieniu dowodu jego faktycznej zapłaty. Za auto zastępcze można dochodzić od 23 do 175 EUR dziennie, zależnie od klasy auta i uzasadnionego czasu naprawy.

Gdy ubezpieczyciel zaniża wypłatę, zbierzmy opinię biegłego i rachunki, a w razie potrzeby skorzystajmy z pomocy prawnej zgodnie z zasadą Waffengleichheit. Przy urazie typu whiplash sprawdźmy także Celler Schmerzensgeldtabelle: wskazuje kwoty od 500 do 25 000 EUR. Kompletna dokumentacja pomaga rzetelnie ocenić roszczenie.

FAQ

Jakie są najczęstsze ukryte uszkodzenia pojazdu po wypadku?

Najczęściej występujące ukryte uszkodzenia to uszkodzenia strukturalne, problemy z zawieszeniem oraz niewidoczne uszkodzenia silnika. Warto zlecić szczegółowe badanie, aby je wykryć.

Dlaczego warto dokumentować szkody przed rozpoczęciem naprawy?

Dokumentacja szkód, w tym zdjęcia i protokoły, jest kluczowa dla uzyskania pełnego odszkodowania. Pomaga to w późniejszym dochodzeniu roszczeń od ubezpieczyciela.

Jakie dokumenty są potrzebne do zgłoszenia roszczenia?

Do zgłoszenia roszczenia potrzebne są zdjęcia uszkodzeń, protokół oględzin oraz opinia rzeczoznawcy. Te dokumenty pomagają uzasadnić wysokość roszczenia.

Co powinno się zrobić, jeśli ubezpieczyciel proponuje zaniżoną wycenę?

W takiej sytuacji warto skonsultować się z niezależnym rzeczoznawcą, który może pomóc w ustaleniu rzeczywistej wartości szkody i negocjować z ubezpieczycielem.

Jakie koszty można uwzględnić w roszczeniu z § 249 BGB?

Można uwzględnić koszty naprawy, holowania, wynajmu pojazdu zastępczego oraz koszt opinii rzeczoznawcy. Ważne jest, aby wszystkie wydatki były udokumentowane.

Jakie są najczęstsze błędy przy zgłaszaniu ukrytych szkód?

Najczęstsze błędy to rozpoczęcie naprawy przed udokumentowaniem uszkodzeń oraz akceptowanie zaniżonej wyceny bez sprawdzenia opinii rzeczoznawcy.

Jak długo trwa proces dochodzenia odszkodowania od niemieckiego ubezpieczyciela?

Czas trwania procesu może się różnić, ale zazwyczaj wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od skomplikowania sprawy i szybkości dostarczenia dokumentów.

Czy można dochodzić odszkodowania za szkody, które ujawniają się po pewnym czasie?

Tak, można dochodzić odszkodowania za szkody, które ujawniają się później, ale ważne jest, aby jak najszybciej zgłosić te roszczenia i dostarczyć odpowiednią dokumentację.

Likwidacja szkody: samodzielnie czy z MOTOEXPERT?

Porównaj, zanim ubezpieczyciel zdecyduje za Ciebie.

✗ Samodzielnie (kalkulator / AI ubezpieczyciela)✓ Z MOTOEXPERT + rekomendowany Adwokat
Wycena rzeczoznawcy ubezpieczyciela — interes płatnika, ryzyko zaniżeniaNiezależna certyfikowana opinia techniczna — pełny kosztorys wg stawek rynkowych
Pominięte pozycje: utrata wartości, auto zastępcze, holowanieKomplet roszczeń: utrata wartości pojazdu, auto zastępcze, koszty dodatkowe
Samotne negocjacje z ubezpieczycielem, bariera językowaObsługa po polsku + rekomendowany Fachanwalt für Verkehrsrecht do reprezentacji prawnej
Sztuczna inteligencja nie stanie za Tobą w sądzie — koszt błędu ponosisz TySzkoda z OC sprawcy w Niemczech przy jednoznacznej odpowiedzialności: uzasadnione koszty rzeczoznawcy co do zasady pokrywa ubezpieczyciel sprawcy (§ 249 BGB) — nie dotyczy szkód drobnych poniżej tzw. Bagatellgrenze (ok. 750 €)

📷 Zgłoś szkodę przez WhatsApp — bezpłatna wstępna ocena

Wpisy

Ukryte szkody też są szkodą. § 249 BGB

Trzeba je wykryć i udokumentować

Ukryte szkody też są szkodą. § 249 BGB — pokazujemy, jak je wykryć i udokumentować oraz skutecznie dochodzić pełnego odszkodowania według niemieckiego prawa.

Cieniowanie lakieru może być konieczne. § 249 BGB

Estetyka i technologia wpływają na koszt

Cieniowanie lakieru może być konieczne. § 249 BGB wyjaśniamy, jak ocenić koszty, rolę estetyki i technologię naprawy oraz kiedy przysługuje zwrot kosztów.

Młody pojazd wymaga szczególnej ostrożności. § 249 BGB

Zamienniki mogą obniżyć jakość naprawy

Młody pojazd wymaga szczególnej ostrożności. § 249 BGB. Wyjaśniamy, kiedy zamienniki obniżają jakość naprawy i jak chronimy swoje prawa w praktyce po kolizji.

Oryginalna część to nie kaprys poszkodowanego. § 249 BGB

Może wynikać z technologii producenta

Oryginalna część to nie kaprys poszkodowanego. § 249 BGB — wyjaśniamy, kiedy technologia producenta uzasadnia oryginalne części oraz nasze prawa w praktyce.

Oryginalne części mogą być konieczne. § 249 BGB

Gdy wymaga tego technologia i stan pojazdu

Wyjaśniamy, kiedy technologia i stan pojazdu wymagają oryginalnych części oraz co oznacza Oryginalne części mogą być konieczne. § 249 BGB. Sprawdź zasady.

Tańszy warsztat nie zawsze wystarczy. § 249, § 254 BGB

Naprawa musi być technicznie równoważna

Tańszy warsztat nie zawsze wystarczy. § 249, § 254 BGB — wyjaśniamy, jak ocenić równoważność naprawy i sprawdzić koszty i roszczenia w Niemczech po kolizji.

Nie musisz zgadzać się na najniższy wariant. § 249 BGB

Wycena musi odpowiadać realnej naprawie

Wyjaśniamy, jak dochodzić kosztów realnej naprawy i nie przyjmować zaniżonej wyceny w poradniku: Nie musisz zgadzać się na najniższy wariant. § 249 BGB

Naprawa ma przywrócić stan sprzed szkody. § 249 BGB

Nie chodzi o najtańszą wersję kosztorysu

Naprawa ma przywrócić stan sprzed szkody. § 249 BGB Wyjaśniamy, jak ocenić kosztorys i zadbać o należną naprawę w Niemczech krok po kroku, zgodnie z prawem.

Poszkodowany ma prawo do wyrównania szkody. § 249 BGB

Celem jest stan jak przed wypadkiem

Poszkodowany ma prawo do wyrównania szkody. § 249 BGB Wyjaśniamy, jak dochodzić odszkodowania i przywrócić stan sprzed wypadku w praktyce w Niemczech.

OC sprawcy odpowiada za skutki wypadku. § 115 VVG

To ważna podstawa przy likwidacji szkody

OC sprawcy odpowiada za skutki wypadku. § 115 VVG wyjaśniamy podstawy likwidacji szkody w Niemczech i zasady dochodzenia roszczeń. Poznaj swoje prawa.

Koszty dochodzenia roszczeń też są ważne. § 249 BGB

Nie patrz tylko na naprawę pojazdu

Koszty dochodzenia roszczeń też są ważne. § 249 BGB Wyjaśniamy, jakie wydatki związane z dochodzeniem odszkodowania za uszkodzony pojazd można odzyskać w Niemczech.

Przy niezawinionej szkodzie adwokat może być rozliczony. § 249 BGB

Dotyczy kosztów potrzebnych i celowych

Przy niezawinionej szkodzie adwokat może być rozliczony. § 249 BGB Sprawdzamy, jak ustalić niezbędne i celowe koszty oraz dochodzić ich zwrotu w Niemczech.

Pomoc przy wycenie auta w Niemczech

Pomoc przy wycenie auta w Niemczech

Masz samochód i chcesz wiedzieć, ile jest wart? Skorzystaj z naszej pomocy przy wycenie auta w Niemczech. MOTOEXPERT to Twój partner w tej sprawie.

Wycena kombi w Niemczech

Wycena kombi w Niemczech

Ocena wartości praktycznego auta rodzinnego – Nasz przewodnik pokazuje, jak wycenić kombi w Niemczech i uzyskać najlepszą cenę.

Wycena SUV w Niemczech

Wycena SUV w Niemczech

Dowiedz się, jak wycenić SUV w Niemczech i poznaj jego rynkową wartość. Nasz przewodnik krok po kroku pomoże Ci określić cenę Twojego auta.

Wycena auta sportowego w Niemczech

Wycena auta sportowego w Niemczech

Chcesz wiedzieć, ile wart jest Twój samochód sportowy w Niemczech? Nasz poradnik wyceny pomoże Ci określić jego wartość rynkową.

Wycena auta na podstawie VIN Niemcy

Wycena auta na podstawie VIN Niemcy

Dowiedz się, jak przeprowadzić wycenę auta na podstawie numeru VIN w Niemczech. Nasza kompleksowa analiza historii pojazdu pomoże Ci ocenić wartość samochodu.

Wycena auta po wymianie lakieru Niemcy

Wycena auta po wymianie lakieru Niemcy

Wymiana lakieru wpływa na wartość Twojego auta. Dowiedz się, jak wycenić auto po renowacji lakieru w Niemczech i uzyskać najlepszą cenę sprzedaży.

Wycena auta z drugiej ręki Niemcy

Wycena auta z drugiej ręki Niemcy

Dowiedz się, jak wycenić używany samochód w Niemczech. Nasz poradnik krok po kroku pomoże Ci określić wartość rynkową Twojego auta z drugiej ręki.

Wycena auta bez historii serwisowej Niemcy

Wycena auta bez historii serwisowej Niemcy

Chcesz wiedzieć, jak wycenić auto bez historii serwisowej w Niemczech? Nasz poradnik podpowie Ci, jak uzyskać rzetelną wycenę pojazdu, nawet bez pełnej dokumentacji.

Wycena auta po stłuczce w Niemczech

Wycena auta po stłuczce w Niemczech

Dowiedz się, jak wycenić auto po stłuczce w Niemczech. Nasza kompleksowa analiza uszkodzeń pomoże Ci uzyskać najlepszą cenę sprzedaży.

Wycena auta dla przedsiębiorcy Niemcy

Wycena auta dla przedsiębiorcy Niemcy

Dowiedz się, jak wycenić auto wykorzystywane w działalności w Niemczech. Nasza kompleksowa wycena pojazdu pomoże Ci oszacować jego wartość rynkową.

Rynkowa cena samochodu w Niemczech

Rynkowa cena samochodu w Niemczech

Sprawdź, jak uzyskać najlepszą cenę samochodu na rynku niemieckim. Nasz przewodnik pomoże Ci porównać oferty i znaleźć najkorzystniejszą rynkową cenę samochodu w Niemczech.

Indywidualna wycena auta w Niemczech

Indywidualna wycena auta w Niemczech

Indywidualna wycena auta w Niemczech – nasi specjaliści szczegółowo sprawdzą Twój pojazd i przygotują dla Ciebie najkorzystniejszą ofertę.

Szybka wycena auta w Niemczech

Szybka wycena auta w Niemczech

Poznaj orientacyjną wartość swojego auta w Niemczech – Nasza szybka i bezpłatna wycena pojazdu pomoże Ci podjąć decyzję.

MAPA STRON

Masz uszkodzone auto? 📸 Wyślij nam szybko zdjęcia! Zespół MOTOEXPERT od razu sprawdzi, czy możemy Ci pomóc
● Podcast MOTOEXPERT – Szkoda za granicą: wszystkie odcinki
Masz szkodę auta? 📸 Wyślij zdjęcia — sprawdzimy natychmiast czy możemy pomóc